توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٧ - مثال لف و نشر مجمل

جود به [بحر] و [بهاء] به شمس و [شجاعت‌] به اسد مربوط است و چنانچه ملاحظه ميشود نشر عكس لف نبوده بلكه بطور درهم و مختلط آمده است.

مثال لف و نشر مجمل‌

و دوّمى يعنى لفّ و نشرى كه متعدّد در آن بطور مجمل ذكر شده باشد همچون فرموده حقتعالى:

و قالوا لن يدخل الجنّة الّا من كان هودا او نصارى‌ .

گفتند هرگز به بهشت داخل نميشود مگر كسيكه يهودى يا نصرانى باشد.

شاهد در اينستكه ضمير در [قالوا] به يهود و نصارى راجع است پس هردو گروه بواسطه ذكر ضميرى كه بآنها راجع است بطور اجمال ذكر و سپس آنچه متعلّق بهريك است آورده شده است و تقدير آيه شريفه چنين است:

قالت اليهود لن يدخل الجنّة الّا من كان هودا و قالت النصارى لن يدخل الجنّة الا من كان نصارى.

پس در اين آيه شريفه لفّ آن بطور مجمل ذكر شده و هردو گروه يكجا آورده شده‌اند زيرا التباس و اشتباهى در كار نبوده و وثوق و اطمينان داريم كه سامع آنچه بهركدام از دو فريق متعلّق است را بآنها ردّ مى‌كند و يا به تعبير ديگر مى‌دانيم كه سامع بهر قائلى مقول خودش را رجوع مى‌دهد بخاطر آنكه مى‌دانيم هرگروه و فريقى صاحب خود را به گمراه بودن و ضلالت منتسب دانسته و اعتقادش اينستكه خود فقط داخل بهشت‌